حق توست که بدانی ! مشاور حقوقی

گزينش؛ حفظ مصالح سازمان و

حقوق افراد با اتكا به قانون

گفت وگو با مسئولان گزينش وزارت نفت

اشاره

صنعت نفت يكي از اركان مهم اقتصادي كشور است و گزينش به عنوان يكي از بخش هاي جذب نيروي انساني در اين صنعت، نقش تعيين كننده اي در استخدام نيروهاي متعهد و متخصص دارد.

به مناسبت 15 دي ماه سالروز صدور فرمان بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران مبني بر تشكيل هيئت هاي گزينش و به منظور آشنايي با فعاليتها و برنامه هاي گزينش در ميزگردي با حضور آقايان:سيدجلال نجم الساداتي دبير هيئت مركزي گزينش وزارت نفت، فرهاد بهروزي معاون دبير هيئت مركزي، محمدرضا قاسمي رئيس هسته گزينش شركت ملي صنايع پتروشيمي، احمد جايگران قائدي رئيس هسته گزينش شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب، محمدعلي حيدري سرپرست هسته گزينش شركت ملي نفت و شركت ملي پالايش و پخش فراورده هاي نفتي و محسن كارگر رئيس هسته گزينش شركت ملي گاز و خانم كبري شبانكاره مسئول امور خواهران گزينش به گفت وگو نشستيم.

پس از گذشت 21 سال از فرمان حضرت امام (ره) در امر گزينش و با توجه به تغيير فضاي سياسي واجتماعي در طي اين دوران، چه دگرگوني و تغييراتي در ضوابط و معيارهاي جذب نيروي انساني ونگرش گزينشگران به وجود آمده است؟

آقاي قاسمي: چنانچه مقصود از دگرگوني در نگرش گزينش، حذف ضوابط و معيارهاي قانوني برداشت شده از مباني اعتقادي، ديدگاه هاي حضرت امام (ره) و منويات مقام معظم رهبري و دستورات رياست محترم جمهوري اسلامي باشد بايد گفت اين اعتقاد در هيچ كدام از اركان گزينش وجود ندارد، وليكن اگر منظور نظارت بيشتر بر اجراي قانون و جلوگيري از برخوردهاي سليقه اي و ناصواب باشد،پاسخ مثبت است و اين ديدگاه هم اكنون در هيئت عالي گزينش، هيئت هاي مركزي و هسته هاي مربوطه وجود دارد و دستورالعمل هاي متعددي جهت تبيين كار اعضاي محترم هسته ها، مصاحبه كنندگان ومحققان تهيه و ابلاغ شده كه در روند اصلاح شيوه هاي متداول نقش بسزايي داشته است.

گزينشها تا چه اندازه مي توانند در كاهش دغدغه خانواده ها در خصوص اشتغال فرزندانشان مؤثرباشند؟

آقاي قائدي: با تلاش مسئولان و تصويب مقام عالي وزارت و با توجه به مكانيزم طراحي شده، مسيرجذب نيروي انساني بر مبناي شايسته سالاري استوار بوده كه در بين دستگاه ها و روش هاي جذب نيروي انساني در سطح كشور با روند مطلوبي در جريان و رعايت عدالت اجتماعي نيز در آن مورد تاكيد است.

توانايي هاي علمي و فني متقاضيان استخدام در تعيين اولويتهاي جذب افراد تا چه ميزان اهميت دارد؟

آقاي قائدي: مصاحبه هاي تخصصي و علمي كه تحت نظارت مراجع ذيصلاح صورت ميگيرد،مرحله اي از فرايند جذب نيروي انساني است كه تقدم آن قبل از انجام مراحل گزينش ميباشد و در آن توانايي ها و تسلط افراد از لحاظ علمي و فني از طريق آزمون هاي كتبي و مصاحبه هاي حضوري ارزيابي مي شود و بر آن اساس اولويتبندي ميشوند. بنابراين از آنجايي كه انجام گزينش از بين افرادي صورت مي گيرد كه قبلاً صلاحيت هاي علمي و فني آنان توسط مراجع ذيربط بررسي و تاييد شده است لذا خدشه اي بر اولويتهاي علمي و فني متقاضيان استخدام وارد نمي سازد.

نگرش شما در خصوص سخت گيري هاي بي مورد در امر گزينش چيست؟

آقاي قاسمي: بر اساس قانون و شرايط مقرر در فرمان 61.10.15 حضرت امام خميني(ره) كارگزاران گزينش ميبايست تنگ نظر، تندخو، مسامحه كار و سهل انگار نباشند، لذا در امر گزينش در كنارآسانگيري و مدارا، از مسامحه كاري و سهل انگاري نيز اجتناب ميشود تا با حفظ حقوق فرد و سازمان ازبرخوردهايي كه موجب ايجاد نگرش منفي نسبت به نظام مي گردد جلوگيري شود.

گزينش چه اقداماتي جهت تسريع جذب نخبگان انجام داده است؟

آقاي حيدري: بي شك يكي از موانع جذب نيروهاي خبره در سازمان هاي دولتي و از جمله وزارت نفت طولاني شدن مراحل استخدام ميباشد كه يك بخش از اين فرايند نيز بر عهده گزينش است.بنابراين گزينش به عنوان بازويي براي مديريت در خصوص جذب نيروهاي متخصص و دانش آموختگان ممتاز با اتكا به مواد قانون سعي داشته است در حداقل زمان ممكن نتايج بررسي هاي خود رادر اختيار سازمان ذيربط قرار دهد و در موارد خاص و ويژه و در غير مشاغل حساس به استناد ماده 7دستورالعمل تبصره 1 ماده 16 قانون گزينش با پيشنهاد هيئت مركزي گزينش و استفاده از اختيارات مقام عالي وزارت ضمن شروع مراحل گزينش طبق مقررات، پس از تكميل فرم پرسشنامه اوليه گزينش توسط متقاضي هم زمان شروع موقت به كار داوطلب را تا اعلام نظر نهايي به دستگاه مربوطه اعلام مي نمايد.

با توجه به مسكوت ماندن طرح اصلاح قانون گزينش، چه اقداماتي در جهت رفع انتقادهاي موجود ودل نگراني هاي منتقدين انجام شده است؟

آقاي نجم الساداتي: گزينش در طي دوره طولاني مسير كمال خود تا تدوين قانون و آئيننامه اجرايي آنو صدور دستورالعمل هاي مربوطه سعي داشته است تا با در نظر گرفتن ديدگاه هاي مختلف جهت اصلاح شيوه ها و روشهاي خود پاسخگوي انتقادات صحيح منتقدان دلسوز و بي غرض باشد.

مجموعه دستورالعمل ها و بخشنامه هاي صادره از طرف هيئت عالي گزينش تماماً در جهت اصلاح مقررات، دوري از برخوردهاي سليقه اي و برداشتهاي شخصي از قانون، شفاف سازي ضوابط و معيارها،پاسخ گويي صريح و سريع به متقاضيان، رسيدگي به شكايات مسئولان، طراحي و تنظيم تشكيلات سازماني هيئت هاي مركزي و هسته هاي گزينش بوده است. از طرفي تدوين دستورالعمل هاي نحوه تحقيق ومصاحبه، آموزش هاي حضوري و چاپ جزوات آموزشي در هرچه قانونمند كردن گزينش مؤثر بوده است.

ضمناً هم اكنون موضوع با توجه به اصرار مجلس شوراي اسلامي به مصوبه خود در مجمع تشخيص مصلحت نظام در حال بررسي مي باشد.

با توجه به اصلاح ساختار در گزينش، ساختار كنوني اين سازمان چگونه است؟

آقاي بهروزي: به دنبال طرح موضوع اصلاح ساختار در سطح وزارتخانه، گزينش از اولين واحدهايي بود كه از اين موضوع استقبال نمود و با تلاش زياد و تعامل و همكاري شايسته و در خور تحسين اداره كل تشكيلات و روشها نسبت به طراحي سازمان جديد بر اساس اصول و ضوابط و آمار عملكرد سالهاي گذشته اقدام كرد. بر اساس اين طرح سازمان قبلي كه تحت عنوان گزينش مركزي با 70 سمت سازماني در ستاد وزارتخانه قرار داشت كلاً حذف گرديد و سازمان جديد با 5 هسته گزينش شامل هسته هاي چهار شركت اصلي و شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب در ستاد شركتها و هر كدام با 11 سمت و هيئت مركزي گزينش با 8 سمت در ستاد وزارتخانه طراحي و با تصويب وزير محترم نفت از تاريخ 81.8.26اجرا گرديد.

برنامه هاي آتي گزينش براي سرعت بخشيدن در گزينش افراد چيست؟

آقاي كارگر: وقتي بحث از آينده مي شود، يكي از مسائل مهم دسترسي به اطلاعات صحيح و به موقع مي باشد. چنانچه گزينش از ميزان دقيق جذب در شركت هاي ذيربط اطلاعات جامع و كاملي داشته باشد مي تواند با برنامه ريزي و تمركز نيروها در هسته هايي كه در شركت هاي مربوطه آنان جذب بيشتري صورت مي گيرد به تسريع مراحل گزينش اقدام كند، بنابراين هماهنگي بين گزينش و مراجع قانوني در فرايندجذب نيروي انساني شركت ها مي تواند در تسريع روند گزينش مؤثر باشد. يكي از مشكلات موجود درحال حاضر، كمبود نيروي انساني در گزينش است كه اگر نيروهاي مورد نياز تامين شود در سرعت بخشيدن به مراحل گزينش مؤثر خواهد بود. طبق ماده 16 قانون گزينش، هسته ها موظفند حداكثر ظرف3 ماه از زمان دريافت مدارك و امكانات مورد نياز از مراجع ذيربط امور گزينش افراد را انجام دهند وتلاش مجموعه گزينش بر اين است كه قبل از اتمام مهلت قانوني، پاسخگويي مناسب را به واحد مربوطه داشته باشد.

البته بخشي از كار وابسته به دستگاه هاي خارج از وزارت نفت ميباشد كه فرصت معين در قانون براي پاسخگويي آنها نيز تعيين شده است.

چه اقداماتي در زمينه اطلاع رساني به داوطلبان استخدام در خصوص معيارها و ضوابط حاكم برگزينش و حقوق قانوني آنان انجام شده است؟

دبير هيئت گزينش مركزي: در راستاي اطلاع رساني صريح و شفاف به جامعه در خصوص ضوابط ومقررات حاكم بر گزينش داوطلبان استخدام جزوات مختلفي تاكنون از طرف هيئت عالي گزينش تهيه وتوزيع شده كه در آن خلاصه اي از مواد اساسي قانون و آئيننامه اجرايي و همچنين نحوه رسيدگي به شكايات متقاضيان درج شده است. از طرفي ارتباط تلفني متقاضيان استخدام با مجموعه گزينش وپاسخگويي به آنها در اسرع وقت انجام ميشود و بدين منظور شماره تلفن هيئت مركزي و هسته هاي گزينش از طريق مركز تلفن 118 قابل دسترس است. ضمناً برنامه تلفن گوياي هيئت عالي گزينش دردست تهيه است كه داوطلبان استخدام ميتوانند از طريق آن اطلاعات مفيدي از مجموعه ضوابط ومقررات، هيئت هاي مركزي و هسته هاي مربوطه به دست آورند.

عملكرد هسته هاي گزينش در سال جاري چگونه بوده است؟

آقاي نجم الساداتي: در قالب آمار فعاليت هسته ها از تاريخ 81.10.1 لغايت 82.10.1 به اين شرح بوده است:

هسته گزينش شركت ملي نفت و شركت ملي پالايش و پخش 3082 پرونده، هسته گزينش شركت ملي گاز 1079 پرونده، هسته گزينش شركت ملي صنايع پتروشيمي 1942 پرونده و هسته گزينش شركت ملي مناطق نفتخيز 1532 پرونده را رسيدگي كرده اند.

مشمولان قانون گزينش در سطح صنعت نفت چه كساني هستند؟ و تا چه مرحلهاي از استخدام گزينش اقدام به صدور رأي مي نمايد؟

دبير هيئت مركزي گزينش: به استناد تبصره يك ماده 16 قانون گزينش و ماده دو آئيننامه اجرايي وتبصره هاي آن داوطلبان ورود به خدمت اعم از رسمي، غير رسمي (پيماني و قراردادي) و بخشي ازنيروي اركان ثالث، بورسيه و طرح نظام مشمول قانون گزينش هستند. بنابراين علاوه بر گزينش در بدو ورود، در هر مرحله از تبديل وضعيت استخدامي يعني از غير رسمي يا قراردادي به پيماني و از پيماني به رسمي نيز گزينش اقدام به صدور رأي مي كند.

جهت حفظ معيارهاي اوليه پذيرش در نيروي انساني پس از رسمي شدن چه كار بايد كرد؟

آقاي نجم الساداتي: در اين راستا ادارات آموزش، برنامه ريزي، مديران و رؤسايي كه كار ارزيابي نيروي انساني را بر عهده دارند، حراست و هيئتهاي رسيدگي كننده به تخلفات اداري ميتوانند در حفظ و حتي ارتقاي معيارهاي جذب اوليه در نيروي انساني مؤثر باشند و اين هنگامي امكان پذير است كه معيارها وضوابط پذيرفته شده براي جذب نيروي انساني كه به نوعي در جمع عوامل ارزيابي عملكرد سالانه مطرح شده با توجه بيشتر و واقعي تر در سيستم اعمال شود.

بخش امور خواهران گزينش مركزي چه فعاليتهايي را انجام مي دهد؟

خانم شبانكاره: نظر به اينكه در ميان نيروهاي داوطلب استخدام در سطح جامعه خواهران نيزسهم به سزايي دارند و در جذب دانشجو در مراكز علمي آموزشي كشور نيز سهم آنان قابل توجه است باهماهنگي و توجه هيئت مركزي گزينش و عنايت ساير مسئولان در خصوص مسير جذب نيروي انساني خواهران، مسئوليت اين امور علاوه بر گزينش خواهران در سطح صنعت نفت مسئول گزينش خواهران عضويت هسته گزينش شركتها را هم عهده دار است و در اين مسير به انجام وظايف محوله مي پردازد.

همچنين با توجه به دستورالعملهاي صادره از سوي هيئت عالي گزينش انجام مصاحبه، مذاكره و درحد توان انجام تحقيقات خواهران بايد به وسيله خواهران گزينشگر صورت پذيرد و علت اصلي اين دستورالعمل حفظ شأن و حرمت خواهران بوده كه در جاي خود قابل توجه است و هم اكنون واحد خواهران گزينش وزارت نفت واقع در خيابان رودسر پلاك 91 آماده بررسي هرگونه پيشنهاد و انتقاد مي باشد.